Ngày 22 tháng 7, Argentina thua Tây Ban Nha trong trận chung kết World Cup, giành ngôi á quân. Tờ báo Clarín của Argentina đã đăng bài viết "Gửi đội tuyển Argentina: Qua lửa đạn và nước mắt, cảm ơn các bạn", tổng kết về giải đấu này.

Vượt xa thành tích thể thao, đội bóng và huấn luyện viên đã mang đến nhiều bài học, đồng thời cho thấy một hình ảnh đất nước mà chúng ta mong muốn thấy cả bên ngoài sân cỏ.

Lịch sử ghi nhận ngày hôm đó là "Lễ đình chiến Giáng sinh".

Vào ngày 24 tháng 12 năm 1914, những người lính Đức và Anh, chán ngấy chiến tranh và chết chóc, đã hạ vũ khí, cùng nhau hát thánh ca, chôn cất đồng đội đã ngã xuống và trang trí cây thông Noel tạm bợ. Truyền thuyết kể rằng họ đã chơi một trận bóng đá trên dải đất không người ở các khu vực khác nhau của Mặt trận phía Tây trong Thế chiến thứ nhất.

Một tờ báo lúc bấy giờ đã đăng một lá thư của hạ sĩ A. Wyatt. Anh ta mô tả ngày hôm đó là "ngày lịch sử nhất từng có trên chiến trường", dường như xác nhận rằng trận đấu bóng đá đặc biệt đó thực sự đã diễn ra.

Trong thư gửi bố mẹ, anh ta nói: "Con là một trong những người tham gia."

Mặc dù người ta vẫn chưa thể xác nhận tất cả chi tiết của trận đấu đó, nhưng vào ngày 17 tháng 12 năm 2014, nhân kỷ niệm 100 năm cuộc ngừng bắn không chính thức đáng nhớ trong chiến hào Flanders, UEFA đã quyết định tổ chức các hoạt động kỷ niệm tại Ypres, Bỉ và các nơi khác. Những bức ảnh liên quan đã từng xuất hiện trên trang nhất của tờ Daily Mirror.

Tại Aldershot, Anh, Quân đội Anh và Lực lượng Vũ trang Đức đã tổ chức một trận giao hữu chính thức như một phần của các hoạt động kỷ niệm.

Chủ tịch UEFA khi đó, Michel Platini, đã khánh thành một tượng đài gần tuyến đường cũ ở Ploegsteert, Bỉ. Anh cũng dựng một bức tượng đồng kỷ niệm, mô tả cảnh một người lính Anh và một người lính Đức bắt tay bên cạnh quả bóng đá.

Trong những hoàn cảnh đó, bóng đá xuất hiện, dù là chuyện có thật hay là điều ước trong lòng mọi người, đều không phải ngẫu nhiên.

Albert Camus, trước khi viết "Người xa lạ", "Dịch hạch" và giành giải Nobel Văn học, từng là thủ môn của đội bóng Đại học Algiers tại quê nhà Algeria. Ông nói: "Về đạo đức và trách nhiệm, những điều chắc chắn nhất tôi biết đều do bóng đá dạy cho tôi."

Sau World Cup này, người Argentina có lẽ cũng sẽ đồng ý với câu nói đó.

Bất kể kết quả cuối cùng ra sao, bỏ qua khía cạnh thuần túy thể thao, chưa bao giờ có tình cảm nồng nhiệt như vậy giữa người dân và đội tuyển quốc gia; cũng có thể nói, chưa bao giờ có mối liên kết chưa từng có như vậy giữa đội tuyển quốc gia và người dân.

Đây là hai mặt của một đồng xu.

Đội tuyển Argentina cũng thể hiện theo cách chưa từng có, cả trong và ngoài sân cỏ, một loạt giá trị không phổ biến trong xã hội hiện nay.

Họ đã mang đến nhiều bài học trên sân cỏ và ngoài đời, đồng thời cho thấy một hình ảnh Argentina mà chúng ta muốn thấy bên ngoài bóng đá: không có sự chia rẽ cực đoan do kẻ cầm quyền tối cao kích động, không có sự xúc phạm và hạ thấp, đặt lợi ích chung lên trên lợi ích cá nhân hoặc nhóm cụ thể.

"Đội quân Scaloni" là một đội bóng thực sự, hay như huấn luyện viên Lionel Scaloni thích nói, là một tập thể thực sự.

Họ luôn vận hành đoàn kết, đặt tập thể lên trên mọi cá nhân, không bao giờ rời xa mục tiêu chung cuối cùng.

Trong đội bóng này, năng lực và màn trình diễn quyết định tất cả, không phải quan hệ cá nhân; đại từ họ luôn sử dụng là "chúng tôi", không phải "tôi".

Họ thể hiện sự lịch thiệp và tôn trọng người khác, mặc dù trong trận đấu cuối cùng có một số sự cố cá biệt đáng tiếc.

Họ không hạ thấp đối thủ, cũng không đổ lỗi cho người khác vì sai lầm của mình, tự tìm lý do bào chữa.

Họ biết chiến đấu đến phút cuối cùng, ngay cả trong những tình huống khó khăn nhất, không bao giờ bỏ cuộc.

Họ có thể đứng dậy sau thất bại, thực hiện những cuộc lội ngược dòng. Với những đội bóng thiếu lòng tự trọng, thiếu tinh thần chiến đấu, thiếu trách nhiệm với áo đấu đội tuyển quốc gia, hoặc không thể đáp ứng sự mong đợi của những người hâm mộ trung thành, những thất bại đó có lẽ đã hủy hoại họ từ lâu.

Người hâm mộ Argentina luôn kiên định ủng hộ đội bóng. Vì vậy, sau thất bại trước Tây Ban Nha tại New Jersey, đội bóng cũng xứng đáng nhận được sự cổ vũ từ toàn bộ khán đài khi chia tay.

Trong trận chung kết, Tây Ban Nha đã chơi tốt hơn. Chúng ta cũng phải thẳng thắn thừa nhận rằng họ xứng đáng với chức vô địch.

Lionel Messi, đội trưởng vĩ đại, xứng đáng có một đoạn riêng.

Ngày nay, đủ loại người tầm thường, bất kể giới tính hay danh tính, chỉ cần đạt được chút thành tựu là lập tức kiêu căng. Messi, dù xứng đáng đứng trên đài cao nhất, vẫn giữ được sự khiêm tốn từ thời tiểu học.

Hồi nhỏ, mẹ anh tự hào muốn khoe những chiếc cúp anh giành được trong những giải đấu đầu tiên, nhưng Messi chạy ra ngăn bà lại.

Vì vậy, tình yêu của thế giới dành cho anh, ngoài tài năng bóng đá khó tin, còn đến từ con người anh.

Vì vậy, những giọt nước mắt của anh mới cảm động đến vậy.

Trong World Cup này, anh đã khóc vì xúc động; hôm qua khi trận đấu kết thúc, anh lại rơi nước mắt. Người ta có thể tưởng tượng những giọt nước mắt đó chứa đựng những cảm xúc phức tạp thế nào.

Scaloni cũng đã khóc trong cuộc họp báo sau trận. Ở nhiều khía cạnh, ông xứng đáng để mọi người học hỏi.

Ông và các cầu thủ của mình đã nói rõ với tất cả mọi người: Đàn ông cũng khóc.

Mong rằng thực tế đừng phá hủy những gì bóng đá đã đoàn kết.